| تبليغات | X |
|
توركمن خالقينين ملي شاعري مختومقلی فراغينين آذربايجانجالاشميش شعرلري
|
 |
 |
||||||||||||||
|
برنامه های مراسم بزرگداشت مختومقلی فراغی در ترکمن صحرا و دیگر نقاط جهان (برگرفته از سایت دانشآموختگان تورکمن)
+
نوشته شده در سه شنبه بیست و چهارم اردیبهشت 1387ساعت 3:27 توسط فتح الله ذوقی
|
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
|
|
||||
|
سلام! باز ماه اردیبهشت، ماه بزرگداشت مختومقلی فراغی فرا رسید و خاطرهی سفر به ترکمنصحرا و آقتوقای را در دلم زنده کرد. سفر ترکمنصحرا برای من سفری رؤیایی بود؛ رؤیای گندمزارهای بیکران، رؤیای دشتهای روشن و آبی، رؤیای مسیل سیلآبهای فصلی صحرا، رؤیای شور و شوق سفر به آقتوقای و زیارت مزار عارفی بزرگ که چهارشاخه نور از ستونهای سپیدش به آسمان فواره میکشد. و شعرهای بینهایت ساده و صمیمی فراغی، شعرهای روشن و شفاف چشمههای شهود، شعرهای صادقانه و بیتکلف پیران ترکستان، شعرهای زبان مادری ترکمنم که به دور از تصنعهای درباری و دیوانی و خاقانی سروده شدهاند. چندی پیش دوست عزیزم جناب آقای شریف مردی ـ که در دانشگاه گرگان درس میخواندند ـ دیوانی دیگر از مختومقلی را برایم آورد که از سوی آقای دکتر آراز محمد سارلی نشر یافته است. در این دیوان برخی از اشعار مختومقلی وجود دارد که در یکی دو چاپ دیگر که پیشتر به دستم رسیده بود ندیدهام. بههر حال اگر توان و توفیقی حاصل شد از این دیوان نیز برای تدوین و ویرایش اشعار مختومقلی به گویش آذربایجانیِ زبان ترکی سود خواهم جست. عکسهایی که ملاحظه میفرمایید مربوط به سفر ترکمن صحرا و مراسم بزرگداشت مختومقلی فراغی است که همراه دوست فرهیخه و شاعرم جناب آقای سید حیدر بیات به سال ۱۳۸۵ صورت گرفت.
تورکمنچؤلو ـ آقتوقای کؤیو ـ مختومقولو فراغی مزاری چئورهسینده قورولتای ـ ۱۳۸۵ گونشایلی
دوست شاعرم جناب آقای سید حیدر بیات و من
از راست: استاد حاج مراد دوردی قاضی؛ نویسنده شهیر تورکمن استاد مشهد قلی قیزیل محقق بزرگ تورکمن فتح الله ذوقی از چپ به راست: جناب آقای سید حیدر بیات (شاعر و نویسنده آذربایجانی) استاد مشهد قلی قیزیل (مختومقلیپژوه و نویسنده تورکمن) فتح الله ذوقی
جناب آقای سید حیدر بیات با کلاه تورکمنی
این عکس را هنگام بازگشت دوست عزیزم جناب آقای بیات گرفتند.
+
نوشته شده در سه شنبه بیست و چهارم اردیبهشت 1387ساعت 3:22 توسط فتح الله ذوقی
|
|
|||||
|
|||||
|
|
|
||||
|
تاریخ ارزشمند مختومقلی و دستنوشته هایش دکتر یوسف آزمون ترجمه مختصر سخنرانی دکتر یوسف آزمون در دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس و کنفرانس «لیک اروهد» درباره ی میراث فرهنگی آسیای مرکزی در ماه اکتبر. مترجم: دکتر رحمت قاضیانی مدت زیادی نیست مختومقلی، که اشعار او در بین مردمان آسیای مرکزی به عنوان اشعار مقدس و آسمانی شناخته می شود، در ترکمنستان و اتحاد جماهیر شوروی سابق مورد توجه قرار گرفته است و آنرا مدیون چاپ مجموعه های آثارش به زبانهای ترکی، فرانسوی، فارسی و انگلیسی می باشد. نخستین ترجمه ی گزیده ی اشعار مختومقلی توسط وامبری کاشف و عالم مجارستان در سال ۱٨٧٩ ، تصویری اشتباهی از شاعر ترسیم نمود که عمدتاً ناشی از کاربرد نسخه ی ناقص از مختومقلی بود، این حقیقت که او زبان ترکمنی را بطور کامل نمی دانست، خود سبب اشتباهات زیادی در متن و ترجمه شده است. اشتباهات آن زمانی، که همان متن توسط آقای سید محسن فانی و حسین کاظم قدری مورد استناد قرار گرفت، مضاعف گردید. او در سال ۱٩٢٤ خوانندگان را به درک غیر واقعی از اشعار مختومقلی سوق داد. برگرفته از وبلاگ: ترکهای خراسان ادامه مطلب
+
نوشته شده در جمعه سیزدهم اردیبهشت 1387ساعت 4:35 توسط فتح الله ذوقی
|
|
|||||
|
|||||
|
|
|
||||
|
هر چند کمی دیر شده اما «ماهی رو هر وقت از آب بگیری تازه است» بلی سالروز ولادت حضرت رسول صلی الله علیه و آله گذشت و هفته گرامی وحدت سپری شد و شعر گؤرجک رسول در دسکتاپ مانیتور منتظر آپدیت کردن وبلاگ ماند. تا اینکه حالا می خوام با اجازه تون در وبلاگ قرار بدهم. این روزها دیوان صوتی مختومقلی فراغی رو گوش می دهم . خوب دکلمه شده اند. دستشون درد نکنه، برای من که خیلی جالب و کارآمد. من که شعرهای مختومقلی رو کتابتی یاد گرفته بودم اینک می توانم با صدای ترکمنی بارها و بارها گوش کنم و ساختمان آوایی زبان ترکمنی رو با ذهن و گوشم آشنا سازم. حواستون که هست، کم کم روزهای بزرگداشت حضرت مختومقلی فراغی قدس الله روحه هم دارد از راه می رسد و بار دیگر آق توقای چشم در راه موج میهمانان سالانه خویش است. باز جاده های مراوه تپه شاهد اشتیاق ماشین سوارها و تک تازی موتورسواران خواهد بود. بار دیگر ترکمنها شکوه اتحاد را در سالیاد مختومقلی به نمایش خواهند گذاشت. امسال هم که سال اتحاد و انسجام است. دیگه بیخودی نوشته را طولانی نکنم، این شما و این هم شعر گؤرجک رسول! بفرمایید و حال و هوایی تازه کنید. گؤرجك رسول
دوشدو بير خوشلوق جهانا نصرتين گؤرجك رسول
سرنگون اولدو صنملر لُمعَتين گؤرجك رسول
كل عالم ائتدي اقرار سنّتين گؤرجك رسول
راه ظلمت اولدو روشن آيتين گؤرجك رسول
تاپدي دوزخدن آمان كيم صحبتين گؤرجك رسول
سن كي گلدين دنيايا بتلار اولوندو سرنگون
آرتدي اسلام شهرتي كافرلر اولدولار زبون
هم ابوبكر و عمر، عثمان و حيدر رهنمون
اولدو كافر ضد سنه اسم قربن مؤمنون
ايكي دنيا اولدو خوشنود رحمتين گؤرجك رسول
حرمت ايله حق سلام وئرهن صفيالله کیمی
عالمي غرق ائيلهين نوح نبيالله کیمی
گؤيده گونه يار اولان عيساي روحالله کیمی
نئچه مين پيغمبر اول موسي كليمالله کیمی
قالديلار حيراندا «لولاك» خلقتين گؤرجك رسول
اول شب معراج خبر يئتجك سنه معشوقدن
عرش و فرش اولموش تجلّي چون منيم تك شوقدن
بو مقرّبلر بسي با بهرهدير بو ذوقدن
هم بساط قرب اوزه واردين اوتوردون فوقدن
قويدو ديش بارماقه اونلار قربتين گؤرجك رسول
دور سابقده اؤتنلر وار جمالين چون أنين
گردشي شايسته قالان معتقدديرلر يقين
قوللوغوندا گون خجالت ايچره قالميش هم زمين
هم فلك اوزره ملكلر دئديلر صد آفرين
بو مقام اعلی ايله بو همّتين گؤرجك رسول
حمدينه ديللر قصوردور عرش و فرشلر آغلادي
بيدهان و بيزبان اوتلار آغاجلار آغلادي
اشکآبين جوشدوروب بو داغ و داشلار آغلادي
يئددي گون كعبه داشيندا قورد ـ قوشلار آغلادي
آيديار مختومقولو بو فرقتين گؤرجك رسول
+
نوشته شده در چهارشنبه بیست و نهم فروردین 1386ساعت 3:19 توسط فتح الله ذوقی
|
|
|||||
|
|||||
|
|
|
||||
|
اولين كنگره بين المللي تببين انديشههاي شاعر شهير تركمن مختومقلي فراغي
اولين كنگره بين المللي تببين انديشههاي شاعر شهير تركمن مختومقلي فراغي به همت اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي و با همكاري استانداري گلستان برگزار ميشود. از عموم علامندان دعوت مي شود، آثار خود را با ذكر مشخصات كامل فردي (تحصيلي، شغلي، نشاني پستي، شماره تلفن جهت تماس ضروري) در موضوعات ذيل به دبير خانه كنگره ارسال دارند. موضوعات آثار: ديني: - مختومقلي و قرآن - مختومقلي و سره نبوي - مختومقلي و پيامبر اعظم (ص) - مختومقلي و اهل بيت (ع) - توحيد و وحدانيت - غيرت ديني - علم و ايمان - و… اجتماعي : - وحدت ملي - اتحاد اسلامي - ظلم ستيزي - عدالت طلبي - و… اخلاقي: - عرفان و معنويت - تهذيب نفس - مهرورزي - جلوههاي امر به معروف - و… ادبيات: - امثال و حكم - طبيعت گرايي - اشعار غنايي - هنر و زيبايي - اشعار حماسي - و… مختوم قلي در آئينه شعر و شاعران شرايط پذيرش آثار: 1_ مقالات در 10 صفحه «به زبان فارسي» A4 تايپ شده باشد. 2_ آثار ارسالي ميبايست جديد بوده بوده و در هيچ كنگره ديگري شركت نكرده باشد. 3_ آخرين مهلت ارسال آثار 10/2/1386 زمان كنگره: 25 لغايت 27 ارديبهشت ماه 1386 مكان برگزاري: تالار گرگان – تالار گنبد - مزار مختومقلي فراغي آدرس دبير خانه كنگره: گلستان: گرگان – تالار فخر الدين اسعد گرگاني- معاونت هنري اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان گلستان تلفن تماس:2-2251321-0171 نمابر: 2251324 برگرفته از سایت دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن
اولين سمينار زبان و ادبيات تركي و تركمني در شهر گنبد كاوس سؤزلار مختومقلي ديلي تركمنينگ انجمن شعر و ادب تركمني ميراث گنبد و هفته نامه صحرا با همكاري اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان گنبد كاوس در نظر دارند، اولين سمينار زبان و ادبيات تركي و تركمني را طي مراسمي با شكوه برگزار نمايند. درا ين مراسم علاوه بر مقالات پژوهشي درباره زبان و ادبيات تركي و تركمني، شعرا و هنرمندان موسيقي تركمني و آذري به اجراي برنامه خواهند پرداخت. از عموم علاقمندان به ادبيات تركي و تركمني جهت شركت در اين مراسم دعوت به عمل مي آيد. زمان: روز جمعه 24 فروردين 1386 در دو قسمت: صبح از ساعت 9 و بعد از ظهر از ساعت 16 مكان: شهرستان گنبد كاوس، بلوار دانشجو، خيابان هنر(پشت پيام نور) مجتمع فرهنگي هنري اداره فرهنگ ارشاد اسلامي گنبد
اوغوز بایرامینیز قوتلو اولسون دئیه یئنی ایلده سیزه اوغورلار و باشاریلاری دیلهییرهم!
+
نوشته شده در دوشنبه سیزدهم فروردین 1386ساعت 6:25 توسط فتح الله ذوقی
|
|
|||||
|
|||||
|
|
|
||||
|
باسلامی دیرگاه و دوباره! بله بالاخره رویاهایم به واقعیت پیوست و توانستم توفیق شرکت در مراسم بزرگداشت مختومقلی فراغی را بیابم. اینک می خواهم شما را با خود به میان ترکمنان نجیب ببرم و در ترکمنصحرا بگردانم!... تورکمن بندرینه دوغرو! دان سؤکولوردو، قارانليق داغلارين قوينوندان تؤکولوردو، سرينليک جانا سينيردي، دؤشه دؤشهنيردي، قارامان هوندور داغلارين گؤودهسي گؤرونوردو، ال ـ اوزوموزو «آب اسک»ين سويوندا يودوق، ائرته نامازيميزي قيلديق، چاي ـ چؤرک يئديک، يولداشيم سيگارئتيني ياخيب ايچدي، باشينا بوداقلي ـ يارپاقلي بير چارغات چالان قيزدا آداقليسيلا دانيشيب گولوشوردو. دئمک بونلارين هاميسي سحرين سرين هاواسيندا ياپيشيردي.اوجا داغلارين قوجاغيندا چکيلن اوز آشاغي يولون اوزهرينده آراباميز اوزوردو، اوزوناسينا دؤنه ـ دؤنه درهلرين بوجاغيني گزيردي، بولانا ـ بولانا آشاغيدا درين درهنين ديبينده آخان چايلا ياناشي قوووشوردو، هاوا داها آيدينلاشيردي، او تايدا داش قايالي اوجا سيلديريم داغلارين اتگينده يئرلشن بير کند گؤرونوردو، «شنگلده» آدلانان يام ياشيل خوش تيکينتيلي کندين چيراغلاري يانيردي. کندين باشيندا بير درهنين باغريندان شير آتان سو کيمي کندين چيراغلاريدا ساچيردي. يول قيراغينا آغاجلار تيکيلميشدي، درهني مئشهليک بوروموشدو، يول اوزونو يول ـ چاي آراسي اوزون اوزون اووخورلار بوتوندن تؤکولموشدو، «قيزيلآلا» باليغي بئجريش يئريلري يارانميشدي. گئت گئده داغلار آلچالير، درهلر ايسه گئنيشلهنيردي. مئشهلي داغلار قيرخيلميش، يئرينه آرپا ـ بوغدا و باشقا اکينهجکلر اکيلميشدي. داغلار داها آلچاليردي، دوزنليکلر چوخاليردي. گونش ساچاغلاريني يئره سرميشدي، گؤز ايشلرکن چلتيک اکيلميشدي. شهرلري دايانمادان بير به بير اؤتدوک. بابل، بهشهر، ساري و ... سوندا «کردکوي» آدلانان کوردسوز بير يوردا يئتديک و اورادان سولا دؤنرکن «تورکمن بندر»ينه يوللانديق. تورکمن چؤلونه دؤنرکن چؤلدهييشيلدي، يولداشيم آقاي بيات دئيهرکن: «طبيعت بام ـ باشقا اولدو.» چلتيک يئرينه قيزيل تئللي بوغداليقلار يول قيراغينا سريلميشدي. تورکمن بندرينه وارديقدا گؤزوم حضرت مختومقولو آدينا آدلانان بير اوخول تابلوسونا ساتاشدي. بوراسي خزر دنيزينين گونئي دوغو قيراغلاري، تورک يوردو «بندرترکمن» شهريدير. گوللو يارپاقلي اوزون چارغاتلي قادينلار گئييميندن اوخونولوردو. شهر گئنيشليله بير اوجسوز بوجاغسيز دوزه نليک اورتاسيندا تيکيلميشدي. بندر تورکمنده بير آيريج باشيندا خوناخاميزلا قرارلاشميشديق تزهجه اورايا وارميشديق کی خیابانین او تاييندان بير اوجا بوي ايگيد تانيشليق وئرهرک بيزه دوغرو گلدي؛ گؤروشوب اؤپوشودوکدن سونرا دانيشا ـ دانيشا بيزي اؤز ائوينه آپاردي. ائرتهکن چاي ـ چؤرهک يئميشديک آنجاق دوستوموز سوفراني سردي و سوت، پيشمه، قايقاناق و ... قاينالتي گتيردي. ساجسيز تئلويزيون تورکمنستانيندا کاناللاريني آليردي. قاينالتيدان سونرا اوستاد مشهدقلی قيزيل جنابلاريلا گؤروشمک اوچون ائشيگه چيخديق، بير تاکسييا مينديک، يول قيراغيندا بير سيرا قيزلاري گؤردوک کي تورکمن لچکلري يئرينه «قارا مانتوـ مقنعه» گئيمشديلر. ساچلاري مقنعهلردن ائشيگه ساچميشدي. دئديک بو قيزلار هاردان گلميشلر، بورالاردا فارسلاردا ياشاييرلارمي يوخسا باشقا شهرلردن گزمگه گلميشلر؟! سوروجو اوزوموزه باخيب آجيمتيل گولومسهديکدن سونرا بيزدن سوروشدو: اؤزونوز هاردان گليبسيز؟ «صدا و سيما»دان، يوخسا «وزارت ارشاد»دان؟! اونا دئديک کي مختومقولو قورولتايينا گئديريک، قوناغيق، آذربايجانين تورک شهرلرينين بيريسيندن گلميشيک. سوروجو دئدي کي: گؤردوگونوز قيزلار تورکمن قيزلاريديرلار! مدرسهيه گئديرلر، تورکمن پالتارلاريلا قيزلاري مدرسهيه يول وئرميرلر! دئديک: فرقي نهدير؟! تورکمن لچهگينين کي حجابي بو کوله مانتو مقنعهلردن ياخشيدير! سوروجو دوشونهرک دئدي: ائله نئچه ايل بوندان قاباغا کيمي اؤز تورکمن گئييملريميزله مدرسهيه گئديرديلر، ايندي ايسه... نه بيليم!؟ بلکهده بيزي ايستهييرلر آرتيق فارسلارا اوخشاتسينلار. اعتراضدا ائلهديک، قولاق آسماديلار! سوروجونون بو سؤزلري بيزي يامان شاشيردي، يولداشيم سول اليله اؤز باشينا ويردي، دئدي: دئمک بونلار فرانسهنين اوزونو آغارديبلار! فرانسهني قيناييرلار کي اورادا حجاب آزادليغي يوخ، بونلار نه حق ايله تورکمنلرين ايسلامي اؤرتوکلريني دهييشيرلر!؟ سوروجو دوستومون سؤزونو حاقلاياراق دئدي: بيزيم ميلي پالتارلاريميزي آرادان آپاريرلار يئرينه هله ايستهييرلر قوندارما بير «لباس ملي!!» طراحي ائدهلر! سؤزونون آرديني توتاراق دئديم: هر ميلتين اؤزونون ميللي پالتاري وار، تورکمن بؤرکو هئچ واقت کوردون مالي اولانماز، و بير بلوچ هئچ واقت بير کورد شالواريني گئيمز! هانسي ميلتين ميلي پالتاري يوخسا گئديب اؤزونه «لباس ملي» تيکسين، اؤزگهني نييه سويور! قويروغسوز تولکونون حيکايهسيني خاطيرلاييرديم کي قاپيلاري شن بوياقلارا بويانميش بير کوچهيه وارديق. دووارلاريندان چيچکلي بوداغلار بويلانان بير ماوي قاپيني چالديق. قاپي آچيلدي و چرچيوهسي باشينا آسيلميش هيلالي «آت نالي» آلتيندان کئچديک، چيچکلي حيهطين پيللهلريندن چيخيب ائوه گيرديک، دوواردان آسيلميش بير قاليچا تابلوسوندا مختومقولونون هئيکلي دويون ـ دويون توخونموشدو؛ آلني آچيق، ووقارلي، اوجامان باخيشلاريلا هاراسا باخيردي. او بيريسي اوتاغدا دؤشهنميش کيتابلار آراسيندا «اوستاد قيزيل» يازماقدا ايدي. اوتاق تورکمن خالقي صنعتينين اينجه ال ايشلريله بزنيلميشدي. اوچار آتلاري آردالادان (خاطيرلادان) قوتازلي، يئلکنلي توخونتولار ... دويغو دوغوروردو. اوستاد قيزيل بير بنهکلي تورکمن توخونما پاپاغيني باشينا قويموشدو و کيتابلار آراسيندا اوتورموشدو. مختومقولو ديوانينين چئشيدلي چاپلاري اؤنونده ايدي. گؤروشدوکدن سونرا اوستادين اثرلريندن و ايشلريندن سوروشدوق. اوستاد قيزيل آذربايجانجا توکجهسينيده آيدينجا قونوشوردو. اوستادلا تورکمن شاعيرلري و يازارلاري حاقدا دانيشديق. سوندا آخشام چاغي سفره چيخماغا قرارلاشيب ساغاوللاشيب آيريلديق. قاييداندا باليق بازارينادا باش ووردوق. گون اورداتادن دؤرد بئش ساعات کئچيردي کي يوخودان آييليب سفره چيخماغا حاضيرلانديق. گونش اورتادان اؤتوب، خزر دنيزينه دوغرو ياتيردي. آپآيدين بولوتسوز آزاجيق بورکو بير هاوا ايدي. آزيغاميزي و يول ياراقلاريني ماشينا ييغديق و اوستاد قيزيل، آقاي شيخ و جناب بايات بهيلريله بيرليکده قوزئيه دوغرو يولا دوشدوک. «بندر تورکمن»ين ساده خياوانلاريني و اوزون کوچهلريني کئچديک و شهردن چيخديق، گوموش تپهنيده سووشدوق، بير قيزيللي آرپا بوغدالي چؤلده «آلتين توخماق» تپهسينيده گؤردوک، اوغوز اوزانلاري تورکمنجه، استانبولجا و آذربايجانجا اؤتهرهک اؤتوردوک، زمي دنيزينده چکيلن يولون قيراغلاريندا قالغان، قانقال، کنگر، قوجاباشي و آتداق پيتداق يولغون آغاجلاري دوزولموشدو. «آق قلاـ تنگلي» آيريجيندا سولا سوردوک. «اينجهبورون» گمرکي اوزاغلاردا گؤرونوردو، بير اوجا تپه باشيندا «ملاعلي» آدينلي بير زيارتگاه وارايدي. آل گونش افقدا پول کيمي قيزارميشدي، مال ـ داوار سورو ـ ناخيرلاري يول قيراغيندا گؤرونن کندلره گئري قاييديرديلار، يول سايخاش ايدي، بير هاچا ياخينليغيندا «ايست بازرسي» ماشينيميزي ساخلادي. بير مأمور: ـ کجا تشريف ميبرين!؟ ـ صاحب تشريف باشين، ميريم مختومقلي با اجازه! ـ دئيه اوستاد قيزيل جاواب وئردي! ـ بفرماييد! بيرلحظه «بابک قالاسي» يولوندا قورولان ايستبازرسيلر ياديما دوشدو آمما شوکور آللاها خئيره کئچدي. گؤز ايشلرکن چؤل ايدي بايير ايدي، آرا ـ سيرا دوهلر ايسه ياييلماقدا ايديلر. اوستاد قيزيل سانکي تورکمن آتينا مينميش، آراباني باتان گونشه دوغرو اوچوروردو! داشلي بورونا چاتماميش آيريجدان «مراوهتپه»يه دوغرو دؤندوک، ساعات آلتيني اللي دقيقه آخشام چاغلاري ايدي. آلاقارانليق ايدي. مختومقولو آييتديغي شعرلري بير «باخشي» ييرلاييردي. تورکمن موسيقيسينين ظرافتي تورکمن قادينلارينين چارغاتلاريکيمي رمزلي، اينجه و نهايت درهجهده گؤزلدي، بوتون بو گؤزهلليکلري درک ائتمک اوچون تورکمن سؤزويله تانيشيب سازيلا آليشماق گرهکير. بو موسيقي يالنيز تورکمن چؤلونون اويغارليغي دئييل تورکمن چؤلونون دوغالليقلارينداندير. تورکمن باغشيسي باغلاديغي هاوالاري ياشاديغي بئشيکدن آلير؛ ياشاديغي چئشيدلي طبيعته اويغون اولان چارغات و قالي طرحلري کيمي. دوغروداندا کي تورکمن چؤلونده بو آخشام چاغيندا تورکمن تئلليـ ديللي، سازيـ سؤزو دينلهمک يامان ياپيشير! اؤنوموزده، 95 کيلومتر مراوه تپهيه قالان يئرده، بير داها «ايست بازرسي»يه اوغراشديق. آلتي ـ يئددي يولچو ماشين اورادا دايانديريلميشدي. يول قيراغيندا تورکمنلر قادينلي کيشيلي نامازا دورموشدولار. بيزده ماشيني قيراغا چکيب تورکمن چؤلونون برکتلي تورپاغلاري اوسته نامازيميزي قيلديق، آرتيق يوبانمادان يولا دوشدوک. کؤوشن کؤلگهيه چؤکوردو، گونش تورکمنستان داغلاري داليندا باتميش، قاران قاريشيردي. گئجه چاديريني چؤله سريريدي، «چات» کندينين چيراغلاري يانيردي ، آراباميز کندلري بيرـ بير اؤتوردو؛ کوللوجه، قولاق بؤرته، هوتدو، کرندر و ... گئتديکجه زيارت شووقو اورهييميزده آرتيردي. ياخينلاشديقجا يول شولوغلاشيردي، موتورچولاردا اوزولمهدن يولا دوزولموشدولر؛ کيميسي يولداشيني، کيميسي کؤنولداشيني، کيميسي قادينيني ترکينه چکميش گئديردي. سئوينجدن گؤزلريميز ياشاريردي، اؤز گؤزلريميزله «فراغي»نين اورهکلري نئجه آلديغيني گؤروردوک، داها آرتيق نجيب تورکمنلرين بير «آرمان سيمگهسي»نه دؤنن مختومقولونو دوشونوردوک کي ائلداشلاري بير کپنک کيمي گئديرديلر مزارينين باشينا دولانسينلار و کئچميشلريني ـ کيمليکلريني آنسينلار، داها اورهک دؤزومسوزوردو، کؤنول ايسه دينلهييردي: «دؤنن دؤنسون من دؤنمزم يولومدان!» اوتوز بئش کيلومتر «مراوه تپه»يه قالان آراباميز سولا دؤندوکده، اوزاقدان دؤرد ديرهکلي اولو بير آغ سيمگه، بيزي سسلهييردي؛ گؤودهسيندن ايشيق الهنيردي و اونونلا معنويت گؤيه ديرهنيردي.
+
نوشته شده در دوشنبه ششم شهریور 1385ساعت 0:7 توسط فتح الله ذوقی
|
|
|||||
|
|||||
|
|
|
||||
|
از خدا پنهان نیست از شما چه پنهان که شعر «گؤرجک رسول» با مطلع «گلدی بیر خوشلوق جهانا نصرتین گؤرجک رسول» را آماده کرده بودم تا به مناسبت هفته وحدت! در وبلاگ قرار دهم گذشته از گرفتاریهایی که فرصت و اجازه این کار را به من نداد نکتهای دیگر نیز مرا نسبت به این درج آن کمی بیخیال کرد و آن نکته تغییری بود که در مصرع سوم بند دوم آن اعمال شده بود و مصرع «هم ابابکر و عمر، عثمان و حیدر رهنمون» در برخی نسخ چاپی به «هم ابابکر و عمرـ عثمان، چون بولغاچ رهنمون» آمده بود. بدیهی است که این مصرع بعدها با تصرف ناسخان و یا مصححان! به صورت اخیر در آمده است. شکستگی وزن این مصرع و ذکر نام حضرت حیدر در دیگر شعرهای مختومقلی قرائنی است که همه کس را به این نکته واقف می کند چه اینکه در نسخه چاپ حاجطلایی نیز من روایت پیشین را دیده بودم اما در چاپ گلنشر مشهد متاسفانه تغییر و تحریف اخیر راه یافته بود. به هر روی، هر چه که بود من از درج آن شعر گذشتم. به راستی، تا زمانی که چنین تنگنظریها و تعصبهای قرون وسطایی بین شیعه و سنی حاکم است نه تنها وحدت دست نایافتنی است که از دست دادن اتحاد شیعه و سنی نیز حتمی است. یادش به خیر، دارد در زندان آب خنک میخورد آن مرجع شیعی که هفته «وحدت» را «نکبت» نام داد! طرح و تبلیغ هفته وحدت هر اندازه که از سوی حکومت شعاری تاکتیکی باشد در کلیت جهان اسلام به ویژه در میان ترکان مسلمان، ضرورتی حیاتی است. ضرورتی که نادرشاه بزرگ به درستی دریافته بود چرا که او نتایج فجیع و مخرب تعصب دوسویه شیعه و سنی را شاهد بود. افسوس که فلک فرصت فراگیرشدن ایده های فکری او را نداد. دنیای اسلام چه سودی از این متعصبها دید!؟ چه امیرتیمور حافظ و عارفش که از سر دشمنان شیعی اش مناره ها برآورد و چه شاه اسماعیل قطب و شاعرش که در کاسه سر شیبک خان باده سرمستی می زد. غافل از آنکه حضرت رسولش از هر دوی این رسواییها بیزار بوده است. شاعر بزرگ عصر مشروطه، میرزا علی اکبر صابر در شعر «فخریه» بسیار موجز این گرفتاری دنیای ترک را بیان داشته است. چندی پیش در خاطرات جاسوس مجارتبار انگلیسی آرمینیوس وامبری که حدود یک قرن و نیم پیش سفری به آسیای میانه داشته میخواندم که ترکمنان با اسیران شیعه ترک زبان خود رفتار بهتری داشتند تا با اسیران غیر ترک، وامبری در «سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه» مینویسد: ترکمنان میگفتند که: هر چه باشد این کافر برادرمان است! میخواستم با ذکر این نکته خاطر نشان کنم که اتحاد بین ترکمن و آذری نه تنها از رهگذر دین که از رهاورد تاریخ و ملیت تامین است، البته اگر فرقهگرایان دوسو بگذارند...! هر سال دهه آخر اردیبهشت میآید و میگذرد و من باز در حسرت حضور در مراسم بزرگداشت شاعر ملی ترک، مختومقلی فراغی میمانم، امسال که واحدهای درسی پاگیرم نیست و دلم بدجوری تنگ فراغی است اگر همسفری بیابم و شاید اگر چه نیابم راهی آقتوقای خواهم شد، البته اگر قسمت باشد! شما چطور؟ بفرما این هم برنامه بزرگداشت:
+
نوشته شده در دوشنبه چهارم اردیبهشت 1385ساعت 6:11 توسط فتح الله ذوقی
|
|
|||||
|
|||||
|
|
|
||||
|
بو اوخوياجاغينيز شعر اولو شاعير مختومقولونون اؤز توركمن خالقينين بيرليگي اوغروندا سؤيلهديگي بير شعردير. مختومقولو بير خاص بحراني شرايطده بو شعري يازير. دئمك توركمن خالقينين طبيعي و غيرطبيعي ايكيليكلره معروض قالديقلاري حالدا، مختومقولو بير ائل قايغيسيني چكن شاعيردير و شعرينده ائلينين نئجه بيرليگه چاتماغيني سؤيلهيير. او بو شعر دئمك بئله باشلايير كي بؤيوك بير توركمن شاهي آرادان گئدرهك توركمنلرين داغيليشماسيندان قورخاراق اونلارين بيرليگيني ديلهيير. بو شعر اولدوقجا آخيجي، گوجلو، ائلديل دبلريني داشييار بير شعردير. بو شعرده تام ايجازلا جامع شكيلده توركمنلرين بيرليكلري بيان اولونموشدور. او ائلباشلاريني «چيله مست نرلر»ه تشبيه ائدرك، اونلارين مستليكدن آييلماقلاريلا، آشلارين بير سفرهده ياييلماغيلا بيرليك نشاني گتيرير. او درويشلرين بيرليكده ناماز قيلمالاريني و ايگيدلرين بيرليكده ساز چالمالاريني ديلهيير و توركمنين بئش طايفاسينين بير شاها قوللوق ائتمهييني آرزيلايير. نئيه كي اختلافي، دوشمن خوارليغينا دوشمگه علت گؤرور و جانينا دوياراق، اؤلومونو بو ايكيليكلري گؤرمكدن يئي بيلير و اولوتانريدان ديلهيير كي «گوكلان» و «يموت» بيرليگيله و بير شاها قوللوق ائتمكلريله، توركمنلري يابابانجيلار قوللوغوندان قورتارسين! بو شعر بير گوزگو كيمي مختومقولونون «ملي» دوشونجهسيني گؤسترير! و اونون اوزگورلوك فيكريني آيدينجاسينا بيلديرير. البته اسكي بؤلگهشاهلاري بير شاهلارشاهينا باش اييرديرسهلرده آنجاق اؤز مولكلرينده تام قدرتله «شاه»ايديلار و تانريدان باشقا كيمسهيه قوللوق ياپمازديلار و اؤز ائللرينين گوجونه گووهنهرهك اونلاري ياغيلاردان و يابانجيلاردان قورويارديلار!
تؤكر اولدوق ياشيميزي
ايستهر الدن چيخسا دولت همايم دعا قيليب تؤكر اولدوق ياشيميز ديلهگيم دوش ايله گؤزهل آللهيم ارسگن اولدو گئتدي قيزيلباشيميز خضر گزن چؤلده ائللر ياييلسين دؤرت بيناميز قائم اولسون قويولسون چيله مست نرلريميز نه وار آييلسين بير سفرهده ادا اولسون آشيميز درويشلر كؤنلو جمع دورسون نامازا ايگيدلر ييغيلسين صحبته سازا ايليميز اولاشدي بير كورفه يازا توغسان دولوب تمام اولسون قيشيميز توركمنلر باغلاساق بير پيره بئلي قورودساق قلزمي، درياي نيلي تكه، يمود، گوكلنگ، يازير، آل ايلي بير پادشاه قوللوق ائدسك بئشميز مختومقولو دويدو جانين ديرليگينه مسلماني قويما كافر خوارليغينا رواج وئرگيل يمود گوكلانگ بيرليگينه اول «كمال خان اوغان» اولسون باشيميز
+
نوشته شده در چهارشنبه سی ام آذر 1384ساعت 5:42 توسط فتح الله ذوقی
|
|
|||||
|
|||||
