تبليغاتX
مختومقلي فراغي - مختومقولونون بير شعرينده بيرليك و اوزگورلوك دوشونجه‌سي
توركمن خالقي‌نين ملي شاعري مختومقلی فراغي‌نين آذربايجانجالاشميش شعرلري

بو اوخوياجاغينيز شعر اولو شاعير مختومقولونون اؤز توركمن خالقي‌نين بيرليگي اوغروندا سؤيله‌ديگي بير شعردير. مختومقولو بير خاص بحراني شرايطده بو شعري يازير. دئمك توركمن خالقي‌نين طبيعي و غيرطبيعي ايكي‌ليك‌لره معروض قالديقلاري حالدا، مختومقولو بير ائل قايغي‌سيني چكن شاعيردير و شعرينده ائلينين نئجه بيرليگه چاتماغيني سؤيله‌يير. او بو شعر دئمك بئله باشلايير كي بؤيوك بير توركمن شاهي آرادان گئدره‌ك توركمن‌لرين داغيليشماسيندان قورخاراق اونلارين بيرليگيني ديله‌يير.

بو شعر اولدوقجا آخيجي، گوجلو، ائل‌ديل دبلريني داشييار بير شعردير. بو شعرده تام ايجازلا جامع شكيلده توركمن‌لرين بيرليكلري بيان اولونموشدور. او ائل‌باشلاري‌ني «چيله مست نرلر»ه تشبيه ائدرك، اونلارين مستليكدن آييلماقلاريلا، آشلارين بير سفره‌ده ياييلماغيلا بيرليك نشاني گتيرير. او درويش‌لرين بيرليكده ناماز قيلمالاريني  و ايگيدلرين بيرليكده ساز چالمالاريني ديله‌يير و توركمنين بئش طايفاسي‌نين بير شاها قوللوق ائتمه‌ييني آرزيلايير. نئيه كي اختلافي، دوشمن خوارليغينا دوشمگه علت گؤرور و جانينا دوياراق،‌ اؤلومونو بو ايكي‌ليك‌لري گؤرمك‌دن يئي‌ بيلير و اولوتانريدان ديله‌يير كي «گوكلان» و «يموت» بيرليگيله و بير شاها قوللوق ائتمك‌لريله، توركمن‌لري يابابانجي‌لار قوللوغوندان قورتارسين!

بو شعر بير گوزگو كيمي مختومقولونون «ملي» دوشونجه‌سي‌ني گؤسترير! و اونون اوزگورلوك فيكريني آيدينجاسينا بيلديرير. البته اسكي بؤلگه‌شاهلاري بير شاهلارشاهينا باش اييرديرسه‌لرده آنجاق اؤز مولكلرينده تام قدرتله «شاه»ايديلار و تانريدان باشقا كيمسه‌يه قوللوق ياپمازديلار و اؤز ائللرينين گوجونه گووه‌نه‌ره‌ك اونلاري ياغيلاردان و يابانجي‌لاردان قورويارديلار!

 

توركمن شاهي

 

تؤكر اولدوق ياشيميزي

 

ايسته‌ر الدن چيخسا دولت همايم

دعا قيليب تؤكر اولدوق ياشيميز

ديله‌گيم دوش ايله گؤزه‌ل آللهيم

ارسگن اولدو گئتدي قيزيلباشيميز

خضر گزن چؤلده ائللر ياييلسين

دؤرت بيناميز قائم اولسو‌ن قويولسون

چيله مست نرلريميز نه وار آييلسين

بير سفره‌ده ادا اولسون آشيميز

درويش‌لر كؤنلو جمع دورسون نامازا

ايگيد‌لر ييغيلسين صحبته سازا

ايليميز اولاشدي بير كورفه يازا

توغسان دولوب تمام اولسون قيشيميز

توركمن‌لر باغلاساق بير پيره بئلي

قورودساق قلزمي، درياي نيلي

تكه، يمود، گوكلنگ، يازير، آل ايلي

بير پادشاه قوللوق ائدسك بئشميز

مختومقولو دويدو جانين ديرليگينه

مسلماني قويما كافر خوارليغينا

رواج وئرگيل يمود گوكلانگ بيرليگينه

اول «كمال خان اوغان» اولسون باشيميز

+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام آذر 1384ساعت 5:42  توسط فتح الله ذوقی  |